يکي از سرگرمي هاي کودکان در سنين پاييننقاشي کشيدن است. جدا از اين که کشيدن نقاشي يک سرگرمي سالم است يک سر نخ از رفتارهاو شخصيت دروني کودک نيز به شمار مي آيد. امروز آزمون هاي روان شناسي زيادي بر حسب کشيدننقاشي و تفسير آن ابداع شده است که روان شناسان از تفسير آن ها براي شناخت بيمار خوداستفاده مي کنند. والدين نيز مي توانند با کسب اطلاعاتي در اين زمينه نقاشي هاي کودکخود را تفسير کنند. البته به خاطر داشته باشيد که تفسير نقاشي ها کار بسيار دشوار وحساسي است که بايد توسط افراد با تجربه و متخصص انجام شود، اما دانستن بعضي نکات کليديمي تواند براي والدين نيز مفيد باشد چرا که گاهي مشکلات عاطفي در کودکان بسيار پنهاناست به طوري که والدين ممکن است تا سال ها از وجود اين مشکل بي خبر باشند، اما با بررسينقاشي هاي کودک به سرنخي از اين مشکل بر بخورند و بتوانند از مشاوران مجرب کمک بگيرند.
گفت و گو درباره نقاشي
حتماً وقتي فرزندتان نقاشي مي کشد و بهشما نشان مي دهد تنها به جمله خيلي قشنگ است اکتفا نکنيد. درباره نقاشي اش با او گفتو گو کنيد و از او سؤال بپرسيد. در ابتدا از او شخصيت هاي نقاشي اش را بپرسيد از آدمکهايي که کشيده است شروع کنيد و بپرسيد اين آدمک کيست و همين طور بقيه آدمک هايي کهکشيده است. بعد اگر چيزي ديديد که نفهميديد چيست از او بپرسيد اين چيست و بعد دربارهاشياء و بقيه چيزها سؤال کنيد مثلاً چرا اين درخت را تنها کشيدي؟ سپس اگر چيز عجيبو غريب و يا غير طبيعي ديديد سؤال کنيد مثلاً چرا اين آدم دست ندارد و سؤالات بسياريکه مي توان از يک نقاشي پرسيد. اصلاً از نقاشي فرزندتان ايراد نگيريد و هميشه دربارهايرادها سؤال کنيد مثلاً نگوييد درخت را که آبي نمي کشند بلکه بپرسيد چرا درخت را آبيکشيدي؟ درباره حالات آدمک ها نيز مي توانيد از کودکتان سؤال کنيد مثلاً چرا اين دخترگريه مي کند؟ يا چرا اين پسر جدا از بقيه بچه ها بازي مي کند و...
تفسير نقاشي
وقتي به يک نقاشي نگاه مي کنيد بايد بهتمام جزييات آن دقت کنيد. ما بر اساس رشد دستگاه حرکتي و هماهنگي کودک به تفسير نقاشياو مي پردازيم. مثلاً يک کودک 5 سال به بالا بتواند خطوط را رسم کند و اشکال ساده راتقريباً همان طور که مي بيند بکشد. در زير اساس جزييات نقاشي ها نشانه هاي رفتاري مربوطبه اين جزييات را مي شماريم.
1- اگر کودک نمي تواند خطوط را صاف رسمکند و هميشه خطوطي که به کار مي برد موج دار و داراي شکستگي هاي ريز هستند مي تواندنشانه ضعف حرکتي يا بي ثباتي عاطفي کودک باشد.
2- اگر کودک به جاي کشيدن اشکال با خطوطاز خط تيره(خطوط کوچک کنار هم) استفاده مي کند مي تواند نشان دهنده عجول بودن يا پرخاشگربودن او باشد.
3- وقتي کودک در صفحه اي که نقاشي مي کندبدون توجه به جاي اشياء در واقعيت آن ها را بدون نظم و ترتيب مي کشد مثلاً کوه را کهاکثر بچه ها در بالاي نقاشي مي کشند او در پايين مي کشد و بقيه اجزاي نقاشي او نيزسر جاي خود نيستند. مي توان گفت که کودک در يادگيري به مشکل بر مي خورد و ناتواني يادگيريدارد.(دقت کنيد که براي بچه هاي 5 تا 7 سال اين امر غير عادي نيست، ولي در بچه هاييبا سن بالاتر نشانه بروز مشکل است).
4- وقتي کودک دارد از روي يک سرمشق خاصمي نويسد مثلاً يک دايره را چندين بار مي کشد و اين سرمشق به تدريج بزرگ و بزرگ تراز سرمشق اصلي مي شود به طوري که آخرين تصوير کشيده شده سه برابر تصوير سرمشق است،نشان مي دهد که او در برابر ناکامي ها انعطاف پذير نيست و زود از کوره در مي رود.
5- هنگامي که کودک در نقاشي خود از تصاويربزرگ استفاده مي کند مثلاً يک آدمک در ميان نقاشي او نصف صفحه اش را مي گيرد و برايبقيه تصاوير جايي نمي ماند، نشان برون ريزي عاطفي و يا اختلال عاطفي است.
6- اندازه هاي کوچک در نقاشي مثل تصاويربسيار ريز از آدم ها و درخت ها و غيره نشان از اضطراب، انزواطلبي، لاغر اندامي و ترسويياست.
7- بچه هايي که هميشه با خطوط بسيار نازکو کمرنگ نقاشي مي کنند معمولاً خجالتي، لاغر و انزوا طلب هستند.
8- وقتي کودکي در ترسيم خطوط به دوبارهکاري بپردازد يعني روي يک خط را چند بار بکشد و آن را کلفت کند يا به کارهاي اضافيدست بزند مثل کشيدن خطوط و نقطه هاي بي معني در ميان نقاشي(مخصوصاً زماني که از اوخواسته مي شود شکل خاصي را بکشد مثلاً يک مربع)، نشان از تحريک پذيري هيجاني و پرخاشگرياست.
9- اگر کودکي قسمتي از نقاشي را که بد رسمشده است پاک کند و دوباره دقيق تر و درست آن را رسم کند نشان دهنده هوش عالي و قدرتپيشرفت کودک است.
10- وقتي از کودک مي خواهيم يک تصوير مشخصرا نقاشي کند، اگر از تصاوير ذهني اضافي و خود ساخته در نقاشي استفاده کرد، نشان دهندهاضطراب و ترس است يا گرفتار مشغله هاي ذهني خود مي باشد و عالم واقعيات را با عالمخيال در مي آميزد.
11- اگر کودک نقاشي اش را به کسي نشان نميدهد، نشان از عدم اعتماد به نفس و خجالتي بودن اوست يا احساس گناه از چيزي که کشيدهاست. اگر شما وقتي کودکتان نقاشي مي کشد او را سرزنش کنيد در واقع او را به نشان ندادننقاشي اش به شما تشويق کرده ايد.
12- اگر کودکي در هنگام کشيدن بسيار زياداز پاک کن استفاده مي کند و تند تند کاغذ نقاشي اش را عوض مي کند به طوري که گاهي ممکناست خسته شود و همه نقاشي اش را پاره کند از نشانه هاي وسواس در کودک است.
13- استفاده از يک رنگ هميشگي در نقاشيو کشيدن خطوط نامنظم و خط خطي سريع را مي توان نشان از بي حوصلگي، لجبازي و بيش فعاليو پرخاشگري دانست.
14- تکرار يک نقاشي خاص مثل کشيدن يک گربهسياه و يا يک مرد ناشناس مي تواند نشان از يک راز پنهان در کودک باشد از چيزي که اورا مي آزارد و دغدغه ذهني اوست که در اين شرايط حتماً بايد موضوع را پيگيري کنيد.
15- نقاشي هايي که در آن موجودات ترسناکمثل ديو، آتش، حيوانات وحشي درنده و... وجود دارد به احتمال زياد حاکي از يک ترس پنهانيا آشکار در کودک است که بايد پيگيري شود.
16- کودکي که هميشه در نقاشي کشيدن از ديگرانکمک مي گيرد و خود نمي تواند بدون کمک گرفتن از کسي يک نقاشي را تماماً بکشد، به احتمالزياد يک شخصيت وابسته به ديگران دارد و بدون کمک ديگران نمي تواند کاري انجام دهد.
ديدگاه کلي
نقاشي ها خواسته هاي کودکانند. شما مي توانيدبا ديدن نقاشي هاي آن ها به خواسته هاي آن ها پي ببريد مثلاً اگر کودکي والدينش رادست در دست هم کشيده است، ولي در واقعيت اين چنين نيست مثلاً والدين آن کودک از همجدا شده اند يا دائماً با هم مشاجره دارند نشان از اين است که کودک مي خواهد والديناش همديگر را دوست داشته باشند و بيشتر به هم محبت کنند. گاهي نيز کودک واقعيات رامي کشد و مي توان از نقاشي هاي او به واقعياتي پي برد. مثلاً ممکن است وقتي از کودکيمي خواهيد درباره نقاشي اش توضيح دهد شايد او بگويد اين فلاني است که دارد من را ميزند و بعد بفهميد که واقعاً اين گونه است و کسي بچه شما را تنبيه بدني کرده است. بههر حال نقاشي يکي از نمودهاي عيني ذهن کودکان است که مي توان از آن ها چيزهاي متفاوتيفهميد، ولي آنچه مهم است اين است که شما بايد در تفسيرهاي خود کمال وقت را به خرج دهيدو بدانيد شما به عنوان يک والد ممکن است به علت نداشتن تجربه و تخصص کافي در اين زمينهخطا کنيد پس تفسير نقاشي را يک وسيله کمکي در برخورد و قضاوت با کودکتان قرار دهيدنه تعيين کننده.
منبع:نشريه راه کمال- شماره 30
ما را در سایت " تربیت برتر کودک " دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 63